نوار مغزی یا الکتروانسفالوگرافی (EEG) : کاربردها، آمادگی و تفسیر نتایج

صرع و اختلالات تشنجی : شایع‌ترین کاربرد EEG برای تعیین نوع تشنج و محل شروع آن در مغز است.

• اختلالات خواب: مانند آپنه خواب (Sleep Apnea) یا نارکولپسی.

• انسفالوپاتی (Encephalopathy): شناسایی تغییرات در عملکرد مغز ناشی از بیماری‌های سیستمیک یا عفونت‌ها.

• تومورهای مغزی : بررسی تأثیر تومور بر فعالیت الکتریکی مغز.

• آسیب‌های سر : ارزیابی شدت ضربه به مغز .

• التهاب مغز (Encephalitis): تشخیص التهابات ویروسی یا ایمنی.

• زوال عقل (Dementia): کمک به تمایز بین انواع مختلف اختلالات شناختی.

• مرگ مغزی (Brain Death): در موارد کما ، برای تأیید توقف فعالیت‌های الکتریکی مغز.

انواع روش‌های انجام نوار مغزی

بسته به هدف پزشک، نوار مغزی ممکن است به روش‌های مختلفی انجام شود که آن‌ها را به دسته‌های زیر تقسیم می‌کنند:

1. EEG روتین (Routine EEG): معمولاً ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد و بیمار در حالت استراحت است.

2. EEG همراه با محرک (Activated EEG): پزشک از بیمار می‌خواهد نفس‌های عمیق بکشد یا به نورهای چشمک‌زن نگاه کند تا واکنش مغز را بررسی کند.

3. EEG در خواب (Sleep EEG): زمانی انجام می‌شود که فرد در حال خواب است (مناسب برای تشخیص اختلالات خواب).

4. EEG محرومیت از خواب (Sleep-deprived EEG): از بیمار خواسته می‌شود شب قبل نخوابد، زیرا بی‌خوابی می‌تواند فعالیت‌های غیرطبیعی مغز را تحریک کند.

5. EEG پایش طولانی‌مدت (Ambulatory EEG): دستگاه کوچکی به بیمار متصل می‌شود تا فعالیت مغزی او را در طول یک یا چند روز در خانه ثبت کند.

آمادگی‌های لازم قبل از انجام نوار مغزی

برای دستیابی به دقیق‌ترین نتایج، رعایت توصیه‌های زیر ضروری است:

• شستشوی موها: شب قبل یا صبح روز تست، موهای خود را با شامپو بشویید. از نرم‌کننده، ژل، اسپری یا روغن مو استفاده نکنید، زیرا این مواد چسبیدن الکترودها به پوست سر را دشوار می‌کنند.

• پرهیز از کافئین: حداقل ۸ ساعت قبل از تست، از مصرف مواد حاوی کافئین (مانند قهوه، چای و نوشابه) خودداری کنید، زیرا کافئین مستقیماً بر نتایج تست تأثیر می‌گذارد.

• داروها: لیست تمامی داروهای مصرفی خود را به پزشک بدهید. برخی داروها ممکن است نیاز به قطع موقت داشته باشند.

• ناشتا نباشید: سطح پایین قند خون می‌تواند بر امواج مغزی تأثیر بگذارد، بنابراین یک وعده غذایی سبک قبل از تست میل کنید.

در طول انجام تست نوار مغز چه اتفاقی می‌افتد؟

فرآیند انجام نوار مغزی کاملاً بدون درد است. مراحل به شرح زیر است :

1. تکنیسین ابتدا سر شما را اندازه‌گیری کرده و نقاط قرارگیری الکترودها را علامت‌گذاری می‌کند.

2. پوست سر در آن نقاط با یک خمیر مخصوص تمیز می‌شود تا تماس بهتری برقرار شود.

3. الکترودها با استفاده از یک چسب مخصوص به پوست سر متصل می‌شوند. گاهی از یک کلاه پلاستیکی حاوی الکترود استفاده می‌شود.